Hasta - Çalışan Hakları ve Sorumlulukları
09 Şubat 2026

HASTANIN HAKLARI :

1.Sağlık Hizmetlerinden Faydalanma Hakkı

Hasta, adalet ve hakkaniyet ilkeleri çerçevesinde sağlıklı yaşamanın teşvik edilmesine yönelik   faaliyetler ve koruyucu sağlık hizmetleri de dahil olmak üzere, sağlık hizmetlerinden ihtiyaçlarına uygun olarak faydalanma hakkına sahiptir.

2.  Bilgi İsteme

Hastanın, her türlü sağlık hizmetinin ve imkanının neler olduğunu öğrenmeye ve sağlık durumu ile ilgili her türlü bilgiyi sözlü veya yazılı isteme hakkı vardır.

 3. Sağlık Kuruluşunu, Personelini Seçme Ve Değiştirme

Hasta; tabi olduğunu mevzuatı ön gördüğü usul ve şartlara uyulmak kaydı ile, sağlık kurum ve kuruluşunu seçme ve seçtiği sağlık kuruluşunda verilen sağlık hizmetinden faydalanma hakkına sahiptir. Hayati tehlike bakımından sağlık kuruluşunun değiştirilmesinde tıbben sakınca görülmemesi, mevzuat ile belirlenmiş sevk sisteme uygun olmak şartı ile hasta sağlık kuruluşunu değiştirebilir.

Hastanın; kendisine sağlık hizmeti verecek veya vermekte olan tabiplerin ve diğer personelin kimliklerini, görev ve unvanlarını öğrenmeye, seçmeye ve mevzuat ile belirlenmiş usullere uyulması şartı ile değiştirmeye hakkı vardır.

4. Mahremiyet

Her türlü tıbbi müdahale, tıbbi değerlendirmelerin, muayene, teşhis tedavi ve hasta ile doğrudan teması gerektiren diğer işlemlerin makul ile gizlilik ortamında gerçekleştirilmesini kapsar.

5. Tedaviye Reddetme, Durdurma ve Rıza

Hastanın, halelerde rızasının alınmasına ve rıza çerçevesinde (kanunda gösterilen istisnalar hariç olmak üzere) sağlık hizmetinden faydalanmaya hakkı vardır.

6. Güvenliğin Sağlanması

Herkesin, sağlık kurum ve kuruluşlarında güvenlik içinde olma hakkı vardır.

7. Dini Vecibeleri Yerine Getirebilme

Sağlık tesisinin imkânları ölçüsünde ve idarece alınan tedbirler çerçevesinde, hastaların dini vecibelerini yerine getirmeye hakkı vardır.

8. İnsanı Değerlere Saygı Gösterilmesi

Hasta; Sağlık kurum ve kuruluşlarında, insan haysiyetine yakışır, gereken her türlü hijyenik şartlar sağlanmış, gürültü ve rahatsız edici diğer  etkenler giderilmiş, kişilik değerlerine uygun bir şekilde ve ortamda sağlık hizmetlerinden faydalanma hakkına sahiptir. 

9. Ziyaret ve Refakatçi Bulundurma

Sağlık tesislerince belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde ziyaretçi kabul etme, mevzuatın ve sağlık tesislerin imkânları ölçüsünde ve hekimin uygun görmesi halinde refakatçi bulundurmaya hakkı vardır.

10. Müracaat, Şikâyet ve Dava Hakkı

Hastanın ve hasta ile ilgili bulunanların , hasta haklarının ihlali halinde, mevzuat çevresinde her türlü müracaat, şikayet ve dava hakları vardır.

 


HASTANIN SORUMLULUKLARI / HASTANIN UYMASI GEREKEN KURALLAR


Hastanın uyması gereken kurallar 08.05.2014 tarih ve 28994 sayılı resmi gazete’de yayınlanarak yürürlüğe giren “ Hasta Hakları Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 42/A maddesi doğrultusunda belirlenmiştir. 

1. Hastane Kurallarına Uyma

Hastalar; başvurduğu sağlık kurum ve kuruluşunun kural ve uygulamalarına uygun davranır ve katılımcı bir yaklaşımla teşhis ve tedavi ekibini bir parçası olduğu bilinciyle hareket eder.

2. Sağlık Çalışanlarını Bilgilendirme

Hastalar; Yakınmalarını, daha önce geçirdiği hastalıkları, gördüğü tedavileri tıbbi müdahaleleri, eğer varsa halen kullandığı ilaçları ve sağlığıyla ilgili bilgileri mümkün olduğunca eksiksiz ve doğru olarak  verir. 

3. Tedavisi İle İlgili Önerilere Uyma

Hastalar; hekim tarafından belirlenen sürelerde kontrole gelmeli ve tedavisin gidişatı hakkında geri bildirimlerinde bulunmalıdır.

4. Sağlık Bakanlığı Düzenlemelerine Uyma

Hastalar;

• Randevu tarih ve saatine uyar ve değişiklikleri ilgili yerlere bildirir.

• İlgili mevzuata göre öncelik tanınan hastalar ile diğer hastaların ve personelin haklarına saygı gösterir.

• Personele sözlü ve fiziki saldırıya yönelik davranışlarda bulunmaz.

• Haklarının ihlal edildiğini düşündüğünde veya sorun yaşadığında hasta hakları birimine başvurur.


HAK İHLALLERİNİN ÖNLEMESİNE YÖNELİK YAPILAN İŞ VE İŞLEMLERDE:

“HASTA HAKLARI YÖNETMELİĞİ” ESAS OLARAK KABUL EDİLMİŞTİR


ÇALIŞAN HAKLARI:

   Sağlık çalışanlarımızın güvenli ortamlarda ve yüksek motivasyonla çalışmasının sağlanması Bakanlığımızın temel hedeflerindendir. Bu çerçeve-de, sağlık çalışanlarının haklarına ve güvenliğine yönelik düzenlemeler yapılmıştır. Çalışma ortamından kaynaklanan risklerin bertaraf edilmesi, güvenli sağlık hizmetinin sağlanması ve iletişim konularını da kapsayacak şekilde risk değerlendirmeleri yapılarak gerekli tedbirlerin alınması, beyaz kod uygulamasına geçilmesi, çalışan hakları ve güvenliği birimlerinin kurulması, çalışanlara hizmet içi eğitim verilmesi, hasta ve hasta yakınlarının bilgilendirilmesi ve hukuki yardım hususlarında mevzuat düzenlemeleri yapılmıştır. 

Hasta Hakları Yönetmeliği – Özet

  1. Sağlık Hizmetlerinden Faydalanma Hakkı:
    Her hasta, ihtiyacına uygun, güvenli ve kaliteli sağlık hizmeti alma hakkına sahiptir.

  2. Bilgi Edinme Hakkı:
    Hasta, sağlık durumu ve verilen hizmetler hakkında sözlü veya yazılı olarak bilgi talep edebilir.

  3. Kurumu ve Personeli Seçme Hakkı:
    Hasta, mevzuata uygun şekilde sağlık kuruluşunu ve hizmet verecek sağlık personelini seçebilir veya değiştirebilir.

  4. Mahremiyet Hakkı:
    Tıbbi müdahaleler ve hasta bilgileri gizlilik içinde yürütülür.

  5. Rıza Hakkı ve Tedaviyi Reddetme:
    Hasta, tedaviye rıza gösterebilir, tedaviyi reddedebilir veya durdurulmasını isteyebilir.

  6. Güvenlik Hakkı:
    Sağlık kuruluşlarında güvenli bir ortamda bulunma hakkı vardır.

  7. Dini Vecibeleri Yerine Getirme:
    Sağlık tesisinin imkânları çerçevesinde dini ihtiyaçlarını yerine getirebilir.

  8. İnsani Değerlere Saygı:
    Hasta, saygılı ve hijyenik bir ortamda sağlık hizmeti alma hakkına sahiptir.

  9. Ziyaret ve Refakatçi Bulundurma Hakkı:
    Mevzuat ve tesis imkânları dahilinde, ziyaretçi kabul etme ve refakatçi bulundurma hakkı vardır.

  10. Müracaat, Şikâyet ve Dava Hakkı:
    Hak ihlali durumunda hasta ve yakınları şikâyet ve dava haklarını kullanabilir.


Hasta Sorumlulukları

HASTA HAKLARI YÖNETMELİĞİ.pdf


Hasta Çalışan Güvenliği Yönetmeliği
  • Hasta ve çalışan güvenliğini sağlamak

  • Güvenli hizmet sunumu ve güvenli ortam oluşturmak

  • Hizmet kalitesini artırmak

  • Riskleri belirleyip önlemek

  • Hizmet içi eğitimlerle sürdürülebilir güvenli ortam sağlamak


  • Kamu, üniversite ve özel sektör ikinci ve üçüncü basamak sağlık kurumlarını kapsar


  • 3359 Sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu

  • 181 Sayılı Sağlık Bakanlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname


  • Bakanlık: Sağlık Bakanlığı

  • Çalışan: Tüm sağlık personeli ve hizmete destek verenler

  • Hasta: Sağlık hizmetinden faydalanan kişi

  • Hasta ve Çalışan Güvenliği: Sağlık hizmeti sırasında zarar görmeyi önlemeye yönelik tedbirler

  • HKS: Hizmet Kalite Standartları


  • Sağlık kurumları güvenlik ve kalite faaliyetlerini yürütmekle yükümlüdür

  • Daire Başkanlığı tarafından yayımlanan Hizmet Kalite Standartları esas alınır


  • 🆔 Hasta kimlik doğrulaması

  • ✍️ Girişimsel işlemler için rıza alınması

  • 📞 İletişim güvenliğinin sağlanması

  • 💊 İlaç güvenliği

  • 🩸 Kan ve kan ürünleri güvenliği

  • 🔪 Cerrahi güvenlik

  • 🚶‍♂️ Düşmelerin önlenmesi

  • ☢️ Radyasyon güvenliği

  • ♿ Engelli hastalara uygun düzenlemeler


  • 📋 Çalışan güvenliği programı

  • 🩺 Sağlık taramaları

  • ♿ Engelli çalışanlara uygun düzenlemeler

  • 🛡️ Kişisel koruyucu önlemlerin sağlanması

  • 🤕 Fiziksel saldırıların önlenmesi


  • 🦠 Enfeksiyon kontrol ve izolasyon

  • 🧪 Laboratuvar güvenliği ve kalite kontrol

  • ☢️ Radyasyon koruma

  • 🚨 Renkli kod uygulamaları:

    • 🔵 Mavi Kod: acil durum

    • 🌸 Pembe Kod: çocuk güvenliği

    • ⚪ Beyaz Kod: şiddet/çalışan güvenliği

  • 📝 Güvenlik raporlama sistemi

  • 🎓 Eğitimler

  • 👥 Komiteler: Hasta ve Çalışan Güvenliği Komiteleri


  • En üst amir, yönetmelik hükümlerinin uygulanmasından sorumludur


  • Sağlık Bakanlığı, HKS’ye göre yılda en az bir kez değerlendirme yapar

  • Puanlama: 100 üzerinden en az 80 puan alınması gerekir


  • Yönetmelik yayımı ile yürürlüğe girer

  • Sağlık Bakanı yürütür